تبلیغات آغاز دفتر بنام ایزد دانا
مقام و مسؤولیت روزنامهنگاران در پیشرفت جامعه ایران 2
مقام و مسؤولیت روزنامهنگاران در پیشرفت جامعه ایران 2
در مقدمه این قانون، پس از نقل اصل بیستم متمم قانون اساسى، اضافه شده بود:
... مقرر مىشود طبع كتب و روزنامهجات و اعلانات و لوایح در تحت قوانین مقرره، كه از براى حفظ حقوق عموم و سد ابواب مضار از تجاوزات ارباب قلم و مطبوعات وضع مىشود، آزاد است. هركس بخواهد مطبعه را دایر نماید یا كتاب و جریده و اعلاناتى به طبع برساند یا مطبوعات را بفروشد، باید بدواً عدم تخلف از فصول این قوانین را نزد وزارت معارف، به التزام شرعى ملزم و متعهد شود.
در دوره پس از انقلاب مشروطیت، به دنبال كودتاى سوّم اسفند 1299 ه . ش، به موجب ماده 4 بیانیه معروف رضاخان، معروف به «حكم مىكنم» كه روز بعد منتشر شد، تأكید گردید كه «تمام روزنامهجات و اوراق مطبوعه تا موقع تشكیل دولت به كلى موقوف و برحسب حكم و اجازهاى كه بعداً داده خواهد شد، باید منتشر شود». پس از آن نیز برطبق «قانون راجع به نظارت مطبوعات»، كه در 10 عقرب 1301 ه . ش در زمان نخستوزیرى قوامالسلطنه، به تصویب مجلس شوراى ملّى دوره چهارم رسید، در مورد التزام و تعهد به اجراى قوانین مطبوعات، مقررات مكملى وضع گردید.
پس از سقوط رژیم دیكتاتورى رضاشاه در شهریورماه 1320 ه . ش، به موجب قانون مطبوعات مصوب 13 دىماه 1321 ه . ش، كه در دوره نخستوزیرى مجدد قوامالسلطنه وضع گردید، براى اوّلین بار پس از انقلاب مشروطیت، برخلاف رویه آزادىگرایى موردنظر در قانون مطبوعات مصوب 5 محرم 1326 ه . ق، انتشار روزنامه و مجله به صدور امتیاز مقید شد و برمبناى آن، ضرورت تأیید صلاحیت صاحب امتیاز و مدیر و سردبیر، از لحاظ شایستگى اخلاقى، توانایى مالى، سرمایه علمى، بهوسیله شوراى عالى فرهنگ مورد تأكید قرار گرفت.
در قوانین مطبوعاتى دوره پس از انقلاب مشروطیت، براى نخستین بار هدفهاى اجتماعى مطبوعات، در لایحه قانونى مطبوعات مصوب 15 بهمنماه 1331 ه . ش كه بهوسیله دكتر محمد مصدق، نخستوزیر وقت، با استفاده از اختیارات قانونى وى، به تصویب رسید- مشخص گردیدند. در ماده اوّل این قانون در تعریف روزنامه و مجله، گفته شده بود:
روزنامه یا مجله، نشریهاى است كه براى روشن ساختن افكار مردم در زمینههاى مختلف اجتماعى و سیاسى یا علمى و فنى و یا ادبى و ترقى دادن سطح معلومات عامه و نشر اخبار و اطلاعات و مطالب عامالمنفعه و انتقاد و صلاحاندیشى در امور عمومى، بهطور منظم و در مواقع معین...، طبع و نشر گردد.
در لایحه قانونى مطبوعات، مصوب 10 مرداد 1334 ه . ش در كمیسیون مشترك مجلسین، كه آخرین قانون مطبوعات رژیم سابق، در دوره پیش از پیروزى انقلاب اسلامى بهشمار مىرود، نیز عین ماده مذكور بهعنوان ماده اوّل آن، درج شده بود.
مقام و مسؤولیت روزنامهنگاران در پیشرفت جامعه ایران 1
مقام و مسؤولیت روزنامهنگاران در پیشرفت جامعه ایران 1
دكتر كاظم معتمدنژاد
بازاندیشى نقش اجتماعى وسایل ارتباط جمعى
بررسى انتقادى درباره نقشها و كاركردهاى اجتماعى وسایل ارتباط جمعى، در شرایط كنونى جامعه ایران، از چند جهت حائز اهمیت ویژه است. شناخت وظایف ارتباطات جمعى، پیش از هر چیز در آموزش تخصصى روزنامهنگاران و همچنین سایر ارتباطگران كه براى تهیه، تولید، انتقال و پخش پیامهاى ارتباطى آماده مىشوند، ضرورت دارد. معرفى دقیق و جامع نقشها و وظایف اجتماعى مذكور، در دوره تحصیلات دانشگاهى دانشجویان روزنامهنگارى و سایر رشتههاى ارتباطى، به آنان امكان مىدهد كه با درك چگونگى تحول و توسعه وسایل ارتباط جمعى در جهان و ایران و توجه به شرایط تاریخى و مشخصات سیاسى و اجتماعى و فرهنگى جوامع معاصر، براى خدمت در هیأتهاى تحریریه مطبوعات و خبرگزاریها و بخشهاى خبرى رادیوها و تلویزیونها و همچنین دفاتر روابط عمومى مؤسسات دولتى و خصوصى آمادگى پیدا كنند و آرمانها و هدفهاى كلى حرفهاى خود را در راه مصالح و منافع عمومى كشور، به تحقق برسانند.
آگاهى صحیح به كاركردهاى واقعى مطبوعات، رادیو و تلویزیون و همچنین سینما، براى سیاستگذاران و برنامهریزان مملكتى نیز بسیار سودمند است. زیرا در صورتى كه مسؤولان مختلف مملكتى به قدرتهاى بالقوه و بالفعل وسایل ارتباط جمعى وقوف كامل داشته باشند، مىتوانند در تصمیمگیریهاى سیاسى و اجتماعى و اقتصادى خویش در مورد مسائل مملكتى و همچنین برنامهریزى براى توسعه و پیشرفت كشور، از آنها بهطور شایسته بهره بگیرند و از دستزدن به بهرهبرداریهاى نامناسب در این زمینه، كه معمولاً باعث محدودیت فعالیت مطبوعات و سایر وسایل ارتباط جمعى و یا استفاده تبلیغاتى افراطى از آنها مىگردد، خوددارى كنند.
مصاحبه ، نمایش
مصاحبه ، نمایش
بازیگری و کارگردانی مصاحبه کننده در اجرای نمایش - مصاحبه -
فریدون صدیقی
نمای معرف
مقاله میكوشد از منظری دیگر مصاحبه كننده را به مرور و تامل به انجام یك مصاحبه عمقی، چالشی رو در رو وا دارد و در بیان موضوع به هیچ وجه ادعای كامل و جامع بودن صورت بندیهای مختلف انجام مصاحبه را به مثابه اجرای یك نمایش ندارد. تنها و تنها میخواهد به زمینهها و بسترهای معمول و جاری انجام مصاحبه از زاویهای دیگر بنگرد و بدیهی است تكمیل این زاویه دید نیازمند گسترش و بسط بیشتر موضوع پیشنهادی دارد كه نویسنده در صدد این كار و امیدوار است روزی آن را كامل كند.
نویسنده میخواهد از همین زاویه و در پرهیز از تكرار آنچه كه تاكنون به كمال در حوزه گزارش نویسی، مقالهنویسی، خبرنویسی، تیتر نویسی و روزنامهنگاری تخصصی بیان شده، بنگرد. چرا كه معتقد است توسعه ارتباط صوتی و تصویری بی تردید آثار منفی و مثبتی در روزنامه نویسی مكتوب بجای گذاشته است و به همین دلیل میباید اكنون گزارش نویسی، خبرنویسی، تیترنویسی، مصاحبه و روزنامهنگاری تخصصی را متاثر از صوت و صدا و كاركرد تصویر، به تولید و عرضه رساند.
گزارشنویسی برای رسانههای جمعی 2
گزارش نویسی برای رسانه های جمعی 2
جمعآوری اطلاعات
بهرهگیری از آرشیو شخصی یا آرشیو رسانه، استفاده از بانك اطلاعات و مراجعه به كتابخانه از اولین اقداماتی است كه باید انجام دهید. البته میزان استفاده از هر یك از این منابع متناسب با نوع گزارش و فرصت و امكاناتی كه در اختیار دارید متفاوت است. مثلاً در گزارشهای خبری، آرشیو شخصی و آرشیو رسانه یا بانك اطلاعات كاربرد بیشتری دارند و اطلاعات كتابخانهای معمولاً برای گزارشهای تحقیقی و تحلیلی مورد استفاده قرار میگیرند.
با مراجعه به آرشیو، خبرهای مربوط به رویداد یا فرآیند موردنظر را بخوانید و از مطالب مهم و جالب یك نسخه كپی بگیرید. اینكار به شما كمك میكند تا در هنگام نوشتن گزارش، سوابق موضوع را بازگو و در عینحال برای تهیه سؤالهای مصاحبه و شكل دادن به چارچوب گزارش از آنها استفاده كنید. اگر عكس یا فیلمی در ارتباط با رویداد وجود دارد سعی كنید آنها را مشاهده كنید. خبرنگاران، دبیران و سردبیرانی كه از موضوع اطلاع دارند صحبت كنید و دیدگاههای آنان را جویا شوید.
گزارشنویسی برای رسانههای جمعی 1
گزارشنویسی برای رسانههای جمعی 1
محمدتقی روغنیها
مقدمه
خبر، به دلیل چارچوبها و قالبهای مرسوم خود نمیتواند همواره پاسخگوی انتظار و نیازهای دیگران باشد و جوانب مختلف یك رویداد را به تفصیل بیان كند. گاهی وقایعی رخ میدهد و یا فرایندهایی در جامعه جریان دارد كه نیازمند تشریح، تبیین، توصیف و روشنگری است و باید از نقد و بررسی دیدگاههای گوناگون بیامیزد تا آنچه كه روی داده یا روندهای جاری، به وضوح برای مخاطبان تشریح شود.
گزارش در حقیقت عهدهدار چنین وظیفهای است و با عبور دادن مخاطبان از لایه سطحی رویداد و شكافتن زوایای تاریك و مبهم یك فرآیند، واقعیات را به شكل ملموس و عینی، آشكار میسازد.
در مواقعی كه یك رویداد و فرآیند، نیاز به شرح و بسط و توصیف دارد یا ضروری است با تحقیق و پژوهش مخاطب را به عمق و ژرفای موضوع هدایت كرد، خبرنگاران به تهیه و تدوین گزارش رو میآورند و از این راه دامنه اثرگذاری را وسعت میبخشند. گزارش به دلیل ویژگیهایی كه دارد، پیوند عمیقتری با خواننده و شنونده برقرار میكند و تأثیر آن نیز ماندنیتر و گستردهتر است. خبرنگار با استفاده از متون گزارشی، علاوه بر پرداختن به رویدادهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، هنری و ورزشی، فرآیندها و روندها را مورد توجه قرار میدهد و میتواند فرآیندهایی را در رسانههای جمعی مطرح كند و از آنها موضوعاتی رسانهای بسازد.
تعریف
ساده مثل سافت 2
2. چند منبعی بودن:
عبدالقادر سمیر 63 ساله كه شیشه های رستورانش در اثر انفجار فروریخته درباره این انفجار كه در ساعت 11:10 دقیقه صبح شنبه در ضلع شرقی میدان تحریر بغداد رخ داد میگوید : «صدای فریادها، شوك انفجار را بیشتر كرد و من خودم چند مجروح را قبل از اینكه امبولانس ها برسند با كمك مردم به بیمارستان فرستادیم.»
«هدف این اصلی این انفجار یك كاروان نظامی بوده است» این را سخنگوی سفارت آمریكا در بغداد می گوید كه به ماشین محكومیت تبدیل شده است. او دقایقی پس از انفجار، این بمب گذاری را محكوم كرد.
ساده مثل سافت 1
ساده مثل سافت 1
دکتر یونس شکرخواه
ابتدا چند نكته كلی را طرح می كنم و بعد می روم سر اصل مطلب :
حضور سافت نیوز (نرم خبر)1 در عرصه خبر عمدتا یك اجبار بوده و نه یك انتخاب:
- ضرورت رقابت با رسانه های دیداری پخش مستقیم نظیر سی ان ان، بی بی سی و ...
- ضرورت رقابت با اینترنت كه تار وپود رویدادها را در یك چشم به هم زدن ارائه می كند
- دردسرهای در انتظار ماشین چاپ نشستن و از دست دادن زمان در جهت كهنه شدن خبر كه راه حل آن تا حدودی تكیه به تحلیل است (امكانی كه سافت نیوز در اختیار می گذارد و هرم وارونه دشمن آن است)
- زمانه عوض شده، بحث نرم افزار و سخت افزار می تواند به نرم اخبار و سخت اخبار بینجامد
خبرخوان های اینترنتی
خبرخوانهای اینترنتی
مسعود خرسند
این سینی نقرهای را برنامههای خبرخوان فراهم میآورند. در واقع، نقش آن مباشر یا خبرنگار اینترنتی ما را همین نرمافزارها، یا سایتهای خبرخوان برعهده میگیرند.
صفحهآرایى؛ ریشه در زیباشناسى و هنر
صفحهآرایى؛ ریشه در زیباشناسى و هنر
خسرویحیایى
تحولات صنعت چاپ، تنوع حروف چاپى، پیدایش عكاسى و تأثیر رادیو، سینما و تلویزیون و ارتباطات نوین و تحول روزافزون شیوههاى بیانى در هنرهاى تجسمى و گستردگى هنر گرافیك در ابعاد مختلف، موجب شده است كه امروزه هنر «صفحهآرایى» در فعالیتهاى چاپ و نشر جایگاه خاصى پیدا كند.
همانطور كه اصول زیبایىشناسى و قواعد طراحى و ساخت كمپوزیسیون (Composition) در هنر نقاشى، در طول زمان از لحظه دیدن اشیا و مناظر و فضاهاى مختلف (داخل قاب) شكل گرفت و بعدها بهعنوان اصول پابرجاى زیبایىشناسى از نقاشى به هنر عكاسى و سپس به سینما و تلویزیون راه یافت، صفحهآرایى هم به شكل خاص خود تحت تأثیر اصول زیبایىشناسى در هنرهاى تجسمى، تكنیك و بیان هنرى و ارتباطى آن شكل گرفت و با استفاده از عوامل و عناصر مطرح و مؤثر در هنر گرافیك، تكنیكهاى ساخت و نحوه بیان آن در روند گسترش وسایل ارتباط مكتوب توسعه یافت.
چگونه «تیتر تحلیلی» بزنیم؟
چگونه «تیتر تحلیلی» بزنیم؟
مجید رضائیان
به جای مقدمه
موضوعی كه درباره آن برای شما مینویسم، از یك دوره آموزشی، پژوهشی آغاز میشود كه عنوان درسی «تیترنویسی برای مطبوعات» ـ با نگاهی به تیترنویسی تحلیلی و راههای تیترزدن ـ را برای آن پیشنهاد كردم و تدریس آن در یك روزنامه صبح صورت گرفت. پس آنچه ارایه میشود، فشرده آن بحث است كه امیدوارم در آینده بهطور مستقل و مبسوط به بازار نشر بیاید.
پاراگراف نویسی در مطبوعات 3
پاراگراف نویسی در مطبوعات 3
چگونه پارگراف بنویسیم
پاراگراف نویسی یكی از اصول نویسندگی است. در یك پاراگراف، موضوع مورد نظر گام به گام مطرح می شود.موضوع دریك جملهِ اصلی ارائه می شود،سپس با جمله های تقویت كننده بسط می یابد و در جملهِ نهایی، اندیشهِ اصلی نتیجه گیری می شود. جملهِ اصلی تقویت كننده و اندیشهِ اصلی ممكن است در اول، وسط یا آخر پاراگراف بیاید. به این ترتیب،پاراگراف شامل جمله یا جمله هایی
در باره موضوع، تقویت كننده موضوع و اندیشهِ اصلی است. جملهِ اصلی به یاری جمله های تقویت كننده شكل مستند و معتبری می یابد و در پایان اندیشهِ اصلی نتیجه گیری می شود.
1. پاراگراف وجمله
در فرایند بندنگاری،تناسب ورابطهِ جمله و پاراگراف،اهمیت بسیار دارد.نویسنده جملههایی می سازد كه منظور او را بیان می كنند.همچنین،هرجمله از تركیب چند یا چندین كلمه ساخته می شود و گویای منظور یا مفهومی معین است كه گوینده یا نویسنده برای بیان این منظور وانتقال آن به شنونده یا خواننده آن را به كار می برد. جمله ها باید تا حد امكان از نظر دستوری كامل، كوتاه، ساده و گویا و رساننده معنا، و در شكل پاراگرافی یك دست وبا سایر اجزاء متناسب باشند تا بتوانند در مجموع معنای واحد مورد نظرگوینده یانویسنده را برساند.تناسب واژه ها با یكدیگر درجمله ها ودرفرایند ساختن پاراگراف ها، به عنوان یك مجموعه، نمایندهِ اندیشهِ نویسنده است و این بخش ها قسمت های مختلف اندیشهِ نویسنده را نمایندگی می كنند. از این رو، جمله های هر بند بایدبه عنوان واحد منسجم فكری دارای وحدت موضوع، ارتباط كامل با هم، و با یكدیگر هم آهنگ باشند. در هر بند یك موضوع مطرح می شود وسایر جمله های بند در توضیح و تكمیل آن تدوین می شوند.
دلایل و شواهد مربوط به موضوع باید به شكل منطقی انتخاب شوندو یك دست و با یكدیگر هم آهنگ باشند. بعد از كامل شدن بیان موضوع، باید بند را تمام كرد و به سر سطر رفت و كمی رو به داخل، پاراگراف بعدی را گشود. بدون علت نباید بند را گسیخته و رها ساخت و پاراگراف دیگری را باز كرد.
در گزینش جمله برای تدوین بند، باید دید كدام جمله یا جمله ها مضمون و موضوع را بهتر می رسانند. ساده ترین راه برای توجه به تناسب و رابطهِ جمله و پاراگراف این است كه از هر موضوع یك پاراگراف بسازیم، و با توجه به همین هدف نیز واژه های مناسب برای ساختن جمله های بندهارا انتخاب كنیم. به علاوه، تعداد واژه های كلمات جمله ها برای درك آن ها اهمیت دارند.حداكثر 20 واژه برای هر جمله كافی به نظر می رسد. با این حال، صراحت و رسایی معنای جمله ها نیز در كنار كوتاهی جمله ها اهمیت دارند.
اندیشه یا مدعای جملهِ اصلی موضوع پاراگراف را مشخص می كند. سایر جمله های هر بند، این موضوع را، با ذكر دلایل و شواهد شرح و تفسیر می دهند. جملهِ اصلی معمولاً ابتدا می آید، اما ممكن است به تناسب نیازهای مختلف، از جمله با توجه نوع موضوع، با ایجاد نوعی پرسش، و همچنین با تكیه بر جذابیت و زیبایی و سبك نوشته، جملهِ اصلی را در وسط یا آخر بند نیز قرار داد.
یك آزمون مهم برای كسب اطمینان از وحدت و انسجام بند این است كه در پایان نوشتن هر بند به دو پرسش پاسخ دهیم. اول آن كه، موضوع اصلی بند چیست؟ و دوم آن كه، آیا تمامی جمله ها با موضوع ارتباط دارندیا خیر؟در جریان پاسخ به این دو پرسش، می توان بیش تر به انسجام و هماهنگی پاراگراف اندیشیدو عبارت ها و جمله های ناموزون را حذف كرد. جمله های هر بند باید به ترتیبی منطقی به دنبال یكدیگر قرار گیرند و با جمله های قبل و بعد خود مربوط و هماهنگ باشند.
پاراگراف نویسی در مطبوعات 2
پاراگراف نویسی در مطبوعات 2
3. اندازهِ پاراگراف
اندازهِ پاراگراف را نمی توان با دقت مشخص كرد. این اندازه به عنوان و موضوع پاراگراف و معمولاً به جملهِ سرفصل و میزان جزئیات آن بستگی دارد. پاراگراف باید یك اندیشه یا یك نكته را به طور روشن بیان كند. با این حال، پاراگراف نباید آن قدر بلند باشد كه اندیشهِ اصلی آن گُم شود و یا خواننده را دچار ابهام و سردرگمی سازد. نوشته ها و متن های با چارچوب یك ستونی ممكن است از نظر بصری، نسبت به پاراگراف های متن های با چارچوب دو ستونی یا سه ستونی دارای بندهای بلندتری باشند. پاراگراف ممكن است از یك جمله تشكیل شود، كه در این حالت جنبهِ تأكیدی زیادی دارد، زیرا در برابر پاراگراف بلندتر اطراف خود مورد مقایسه قرار می گیرد.
اندازه های متفاوت پاراگراف ها به جذب علاقهِ خواننده كمك می كنند. اندازهِ پاراگراف به محتوای آن بستگی دارد. با این حال، در این زمینه هم انعطاف زیادی وجود دارد. یك پاراگراف تك جمله ای ممكن است برای ساده كردن حالت یك وضعیت یا نقطه به كار رود. و به همین نسبت، پاراگراف های توصیفی و تشریحی بلندتراند و مثال ها و جزئیات ضروری بیش تری را فراهم می سازند.
در نوشته های تجارتی، حرفه ای و فنی، بیش تر پاراگراف ها بین 2 تا 5جمله دارند و به ندرت از 150 كلمه بیش تر می شوند. اندازهِ یك پاراگراف كم فاصله میان كلمات و سطرها به تنهایی نباید از یك سوم صفحه بیش تر شود و حجم یك پاراگراف پر فاصله میان كلمات و سطرها از نصف صفحهِ ( كاغذ آ 4) بیش تر نیست.
پاراگراف نویسی در مطبوعات 1
پاراگراف نویسی در مطبوعات 1
احمد میرعابدینی
صدای قلب به یاری سكوت میان
ضربه هاست كه شنیده می شود.
شكل ظاهری مطالب مطبوعاتی، از نظر بخش بندی و توزیع فضاهای تفكر و تنفس، و در عین حال همراه با حفظ انسجام اندیشهِ نویسنده و ایجاد امكان برقراری ارتباط مناسب با خواننده، سهم زیادی در جلب، جذب، ترغیب و تشویق به نوشتن و مطالعه دارد. بسیاری از مطالب مُهم و خواندنی، به ویژه در مطبوعات كیفی، به سبب فشردگی و شكل ظاهری، چنان سنگین به نظر می رسند كه خواننده با همان نگاه اوّل نگران می شود.مطالب اغلب بخش بندی نشده اند. تعداد پاراگراف ها، در بسیاری موارد بسیار محدودند. گاهی، یك مطلب بلند به درون یكی دو پاراگراف یك پارچه ریخته می شود، در حالی كه موضوع های متعددی در آن موج می زنند.
این رویه، شكلی از كم توجهی به بخش بندی مطالب، به ویژه به پاراگراف نویسی است. خواننده، در برخورد با این نوشته های تك پاراگرافی، احساس می كند خواندن متن كاری دشوار است. این احساس سنگینی ممكن است عذر دیگری بر بهانه های او برای گریز از مطالعه و دور شدن از شكل گیری عادت به مطالعه اضافه كند. مخاطب نمی داند با این حجم مهار نشده و بی سازمان كلمات چه باید كرد. او فكر می كند كه در این وضعیت، و به فر ض و در صورت ورود به متن و قرار گرفتن در فضای فشردهِ نوشته، تنفس برای او دشوار خواهد بود و رهایی از این آوار و فروریختگی در هم واژه ها دشوارتر.
در این حالت، ممكن است زحمت نویسنده،دست كم آن گونه كه امكان دارد، به نتیجهِ مورد نظر نرسد و به احتمال، اشتیاق خواننده به موضوع هم كاهش یابد. ممكن است خواننده از خواندن مطالب«سنگین» ، گریزان شود، چرا كه سبب می شوند به اعتماد به نفس او آسیب برسد. ضمن آن كه در واقع تحمیل این وضعیت مستبدانه، جای تأمل و تفكری برای خواننده و حتی خود نویسنده در فرصت های بعد از تدوین مطلب نیز باقی نگذارد.
شاید در این وضعیت، توجه به اصول مختلف نگارش، و در این مورد خاص توجه به نویسندگی برای روزنامه و پاراگراف به عنوان واحد ساختمانی مطالب،در شكل های مختلف خبر، گزارش، مصاحبه و مقاله، یاری دهنده باشد.
در این مقاله، نویسنده می كوشد، با مطرح كردن توصیه ای در زمینهِ پارگراف نویسی به عنوان یكی از تكنیك های كاهش اختلال ظاهری در ارتباط كلامی، گامی در زمینهِ بهبود ارتباط نویسنده و خواننده در مطبوعات بردارد. لازم به یادآوری است كه نویسنده، خود به عنوان خواننده، در مطالعهِ متون نوشتاری دچار این مشكل بوده وبه عنوان مخاطب شكلهای مختلف، این نوع اختلال را در سایر رسانه های جمعی نیز تجربه كرده است.
آرایههای ادبی و روزنامهنگاری 2
بحثی در حاشیه نرمی و سختی خبر
نرم یا سخت؟
پس از انتشار روزنامه شرق و موفقیتی كه این روزنامه در بازار نشر مطبوعات بهدست آورد، 8 بحثی در جامعه روزنامهنگاری ما در مورد «نرم و خبر» 9 و «سخت خبر» 10 در گرفته است. میگویند: «ما از اول تصمیم گرفتیم در این روزنامه «نرم خبر» كار كنیم. یا: «شیوه نرم خبر» به پسند و احساسات مردم نزدیكتر است». یا: «مردم نسبت به «سخت خبر» دیگر نظر خوبی ندارند و...
این برداشت حالا به آنجا كشیده است كه در صداوسیما هم برخی بخشهای خبری به گویش عامیانه و غیرجدی اجرا میشود، زیرا: «در صداوسیما تصمیم گرفتهایم، به سوی اجرای نرم خبر برویم.» (نقل به مضمون از گفتههای یك مسؤول خبر صداوسیما).
در باور برخی از روزنامهنگاران جوان این اعتقاد جا گرفته است كه هرگاه ما در متن خبر (یا گزارش) زبانی وصفی، صمیمی، عاطفی یا تأثیرگذار را به كار بگیریم. خبر (یا گزارش) نرم نوشتهایم. برعكس خبر، وقتی سخت است كه با زبان جدی و رسمی نوشته شود. این برداشت با اصل تقسیمبندی، دنیا از سخت خبر و نرمخبر، تفاوت دارد.
اگر چنین برداشتی در حد محیطهای خبری، و روابطعمومیها و تحریریهها میماند، اشكالی نداشت. مشكل عمده این است كه چنین باوری اكنون به كلاسهای درس، جزوههای دانشگاهی و حتی كتابهای این رشته هم راه یافته است. من برای آن كه از خود نظری ابراز نكنم، نخست چند نظر از نویسندگان و استادان جهان غرب را (كه لابد از ما روزنامهنگارتر هستند چون این حرفه را ما از آنان آموختهایم) میآورم. این نمونهها را به ترتیب از قدیمیترین كه مربوط به سال 1996 است تا یك نمونه امروزی عرضه میكنم و آنگاه به بحث در مورد نگارش خبرهایی كه در آن هنرهای نگارشی را میتوان سراغ كرد، میپردازم.
اول:
«در طول حدود 20 سال، من از همكاران روزنامهنگار، سردبیران و دانشجویان این رشته، بارها پرسیدهام «فیچر» 11 چیست؟ این پرسش را من از اهالی مطبوعات در سه قاره سؤال كردهام. در پاسخ، دیدگاهها و نظرهای متفاوت و جالبی دریافت كردهام. با این همه كسی پاسخ قطعی و قانعكننده نداده است؛ غیر از یكی: « فیچر متن خبری «سخت»، نیست.» اما این را نمیشود تعریفی علمی در دانش روزنامهنگاری فرض كرد.» 12
دوم:
«خبر را میتوان در سه سطح در نظر گرفت: خبر آنی، فیچر خبری و فیچر
خبر آنی، خبری است با اهمیت كه باید در كمترین زمان¢ گزارش شود،
فیچر خبری، خبری است كه در آن اطلاعات و نكتههایی باید وارد كرد تا خبر آنی تكمیل شود. بسیاری از خبرنگاران برای نگارش فیچر خبری بهطور معمول از یك عنصر انسانی (حسی یا عاطفی)، برای طرح موضوع (سوژه) بهره میگیرند، یا از مسیر شرح و بسط پسزمینهها، موضوع را توضیح میدهند،
فیچر، خبری است كه به قصد تأثیرگذاری تهیه میشود و بهطور معمول شكل¢ داستانسرایی دارد.
و....
خبرنرم نسبت به هرم وارونه انعطاف بیشتری دارد. در خبرهای نرم، (بر عكس شیوه هرم وارونه) مهمترین اطلاعات در پاراگراف اول عرضه نمیشود. یعنی میتوان خواننده را برای رسیدن به اصل موضوع، در انتظار گذاشت. در این شیوه از روایت، قصهپردازی، شرح و بسط، نقلقولها، توصیف و نمونه استفاده میشود. در خبر نرم، لید (به معنای سنتی در هرم وارونه) وجود ندارد... مهم اینكه خبر سخت را نباید با ورودی تأخیری، وصفی یا روایی آغاز كرد. به هر حال شیوه نگارش، یك متن خبری را نرم یا سخت نمیكند، بلكه سختی یا نرمی باید در ذات خبر وجود داشته باشد.» 13
آرایههای ادبی و روزنامهنگاری 1
بحثی در حاشیه نرمی و سختی خبر
آرایههای ادبی و روزنامهنگاری 1
علیاكبر قاضیزاده
ما، در محیط روزنامهنگاری ایران باید به بحثهای اساسیتری توجه كنیم كه بدیهیترین این بحثها، بازیافت اصالت حرفة روزنامهنگاری است؛ یعنی توجه دوباره به مفهوم مهم و سازندة خبر.
روزنامهنگاری با ادبیات قلمرو جداگانهای دارد. اولی حرفه است و مهارت و فن كه آموختنی و فراگرفتنی به حساب میآید. دومی به خلاقیت و استعداد بستگی دارد كه بیشتر عوالم ذهنی را در برمیگیرد. اولی باید زیر منگنة زمان و برای هر كس كه مخاطب باشد (هر چه وسیعتر، حرفهایتر) تدارك شود. دومی مهلت و فرصتبردار نیست، یكی از هفت هنر است و باید مخاطب خود را بیابد.
این بحث به این معنا نباید تلقی شود كه روزنامهنگار به هنرهای نگارشی نیاز ندارد یا تسلط بر ادبیات، تأثیری بر مطلوبیت و مرغوبیت كار روزنامهنگاری ندارد. بلكه مقصود این است كه در روزنامهنگاری اصل نخستین كشف و دستیابی به اطلاعات و نكتههایی است كه خبر یا گزارش را میسازد. حال اگر حاصل این كشف و كوشش با زیباییهای نگارشی همراه شود، بیتردید بر مخاطب تأثیر عمیقتری میگذارد و او را بیشتر به رسانه وفادار میكند.
در این نوشتار بنابراین هدف، خردهگیری نسبت به كوششهای زیباییشناسانة نگارش در روزنامهها نیست. بلكه كوشش بر این است تا بهطور مستند در مورد یك سوءتفاهم رواج یافته در محیط رسانهای بحث شود: خبر نرم و خبر سخت.